مقاله دانشگاهی – 
تحلیل تطبیقی نقش تفرجگاههای شهری در توسعه گردشگری شهری(مطالعه موردی بام سبز  …
3d illustration. Clipping path included.

مقاله دانشگاهی – تحلیل تطبیقی نقش تفرجگاههای شهری در توسعه گردشگری شهری(مطالعه موردی بام سبز …

گردشگری شهری سفر به شهر با انگیزه های متفاوت و بازدید از جاذبه ها و استفاده از امکانات و تسهیلات خدماتی موجود در شهر است. روند و جریان گردشگری در شهر نقش موثری بر ساختار اجتماعی – اقتصادی و فضایی شهر دارد.
گردشگری شهری فعالیت هایی است که در ارتباط با عناصر و جاذبه های انسانی و طبیعی و مراکز خدماتی، اقتصادی و بهداشتی و… در شهرها صورت می گیرد. شهرها با ارائه امکانات و خدمات مناسب و خلق جاذبه های طبیعی و مصنوعی باعث جذب گردشگر و در نتیجه باعث افزایش درآمد و ایجاد اشتغال در شهر می شوند.

نقش دوگانه شهرها در گردشگری

بطور کلی محیط شهری از دو نقطه نظر با صنعت گردشگری در ارتباط است؛ شهرها هم می توانند به عنوان مبدا مسافرت های گردشگری مطرح باشند و هم مقصد گردشگری باشند. محیط های شهری با ایفای دو نقش توریست پذیری و توریست فرستی از کانون های فعالیتهای توریستی به شمار می آیند.
به استثنای تعداد معدودی از شهرها که بر حسب مکان جغرافیایی با دریا و جنگل و مناظر طبیعی دیگر پیوند خورده اند و می توانند برای تفریح و استراحت جامعه شهری فضای باز و آزادی عرضه کنند، بقیه شهرهای جهان فضای سبز خود را به منظور ساخت میدان های بزرگ و ساختمان های شهری و توقف وسایل و سایر نیازهای شهری به ویژه در شهرهای صنعتی از بین برده اند و به جای آن شهری را از سنگ و آجر و سیمان و آسفالت جایگزین کرده اند. ممکن است این شهرها از لحاظ ذخایر فرهنگی غنی باشند و برای گردشگران خارجی جذاب باشند اما نمی توانند برای ساکنان خود شهر مدام جالبی باشند. فضای پرهیاهو و خسته کننده شهرها و خستگی روحی شهرنشینان، پیچیدگی روابط اجتماعی در شهرهای بزرگ و… از عواملی هستند که که شهرنشینان تمایل دارند برای ساعات و روزها و یا به مدت چند هفته از شهر و محیط شهری خارج شوند. همچنین شهرها دروازه های ورود و خروج گردشگران به اطراف و پیرامون خود هستند.
با وجود مشکلات و مسائل زندگی شهری نباید تصور کرد که زندگی در شهرها غیرقابل تحمل و فاقد هرگونه مزیت است. در شهرها عواملی وجود دارند که شهرنشینان را به زندگی امیدوار نموده و فعالیت را در آن رونق بخشیده است. دارا بودن جاذبه های توریستی و امکانات رفاهی، خدماتی، وجود مراکز خرید و تفریحی و ورزشی و بناهای تاریخی به ویژه در شهرهای قدیمی و دیگر جاذبه ها موجب شده اند که شهرها همیشه به عنوان مقصد گردشگری جهانگردان به شمار آیند.

عناصر گردشگری شهری

الگوهای رفتاری گردشگران متاثر از منابع و جاذبه های گردشگری، مراکز اقامتی و پذیرایی و امکانات و خدمات در شهر است و تبلور آن فضای گردشگری را شکل می دهد.
عناصر مهم گردشگری شهری را می توان بصورت ذیل تقسیم بندی نمود:

عناصر اولیه گردشگری

عنصر اولیه ورکن اصلی صنعت گردشگری، جاذبه است. جاذبه های گردشگری (Tourist attraction) گردشگران را به بازدید از یک منطقه ترغیب می کنند. وجود منابع و جاذبه های گردشگری در مقصد برای جذب گردشگران ضروری است. بازدید کنندگان و جهانگردان با دیدن آن نیازهای تفریحی موردنظر خود را از جهات مختلف تامین می کنند.
بطور کلی جاذبه ها به دو دسته تقسیم می شوند:
الف)- جاذبه های طبیعی: جاذبه هایی که طبیعت در اختیار ما قرار داده است؛ مانند سواحل شنی، جنگل‎های استوایی، کوره راه های کوهستانی، چشمه های آب معدنی، چشم اندازهای طبیعی، رودخانه ها و… گردشگران را به محیط طبیعی جذب می کنند. برخی از گردشگران اساسا به خاطر آب و هوا به مسافرت می روند. عده ای گرما و تابش آفتاب و عده ای سرما و بارش برف و برخی نیز آب و هوای مرطوب را دوست دارند.
ب)- جاذبه های فرهنگی: که توسط بشر بوجود امده اند و شامل تمام تجلی ها و تبلورهای بیرونی و فرهنگ هر کشور است که می توان آنها را دید، نمایش داد و یا به نوعی عرضه نمود.
ج)- جاذبه های شهری: نفش پذیری و کارکرد شهرها در گردشگری تابعی از ویژگی ها، جاذبه ها و یا خدمات گردشگری می باشد. شهرها بر اساس نقش و کارکرد آنها به شهرهای تفرجگاهی و ییلاقی، شهرهای هنری و گنجینه ای، شهرهای فستیوالی و کنگره ای، شهرهای مذهبی و زیارتی، شهرهای درمانی و آسایشگاهی، برف شهرها و شهر بازنشستگان تقسیم بندی نمود.
جاذبه های شهری بطور خاص عبارتند از :
الف)- مکان های فعالیت برای گردشگران، در این نوع مکانها خود گردشگران از برخی فعالیتها بازدید می‎کنند و یا در برخی از آنها شرکت می کنند مانند خدمات و تسهیلات فرهنگی، ورزشی
ب)- مکان های تفریحی که مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد مانند ویژگی های فیزیکی و نماد های اجتماعی و فرهنگی شهر
ارزشهای ذاتی یک جاذبه به خودی خود جذاب نمی شوند بلکه نحوه ی عرضه آن است که می تواند بر ارزش جاذبه بیفزاید و گردشگر بیشتری را جذب نماید. وجود امکاناتی مانند یک غذاسرای خوب، مکانی برای بازی کودکان، وجود تفریحگاه عمومی و… در کنار یک جاذبه نیازهای بسیاری از مردم را برطرف می‎سازد و در نتیجه آن جاذبه گردشگران بیشتری را به خود جذب می کند.

عناصر ثانویه گردشگری

عناصر ثانویه گردشگری تاسیسات اقامتی و پذیرایی هستند که به گردشگران خدمات می دهند. هر چه کمیت و کیفیت این عناصر بهتر باشد ماندگاری گردشگران در شهر و میل و رغبت آنان به سفر بیشتر خواهد شد. البته تنها بازدیدکنندگانی که از خارج از شهر می آیند از این امکانات استفاده نمی کنند بلکه خود مردم شهر نیز از این امکانات و زیر ساختها بهره خواهند برد.
گردشگران برای ان

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.

تخاب مکان موردنظر خود عوامل مختلفی را در نظر می گیرند مانند امکانات مناسب، کیفیت، نزدیکی به شهر، نزدیکی به جاذبه های شهری و غیره. مهمترین تاسیسات گردشگری در شهرها عبارتند از هتل ها، هتل آپارتمانها، مهمانپذیرها و غذاسراها.

۲-۵٫ توسعه پایدار و توسعه پایدار شهر

توسعه پایدار از دو عنصر توسعه به معنی بهبود شرایط زندگی مردم از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و… و پایداری به معنای ماندگاری منابع زیست محیطی و عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی تشکیل شده است. اصطلاح توسعه پایدار را می توان چنین تعریف کرد: بهره برداری از منابع موجود و رفع نیازها و افزایش کیفیت زندگی نسل کنونی و نگهداری و محافظت از منابع برای نشل آینده تا آنان نیز بتوانند از این منابع استفاده کنند به عبارتی توسعه پایدار به نفع نسل حاضر و آینده است.
توسعه پایدار در شهر از نظر کالبدی تغییراتی است که در کاربری اراضی و سطوح تراکم جهترفع نیازهای ساکنان شهر در زمینه مسکن، حمل و نقل، اوقات فراغت و غذا انجام می گیرد تا شهر در طول زمان از نظر زیست محیطی سالم و بدون آلودگی و از نظر اقتصادی بادوام و از نظر اجتماعی همبسته باشد. (محمدی، ۱۳۸۰، ص ۱۱)
فصل سوم
عرصه طبیعی و انسانی تحقیق

۳-۱٫ کلیات جغرافیایی لاهیجان

شهرستان لاهیجان بین ۴۹ درجه و ۴۵ دقیقه تا ۵۰ درجه و ۱۴ دقیقه طول شرقی و ۳۶ درجه و ۳۶ دقیقه تا ۳۷ درجه و ۲۴ دقیقه عرض شمالی بین کوههای البرز باختری در جنوب و دریای کاسپین در شمال جای گرفته است (نقشه (۳-۱) موقعیت لاهیجان در استان و کشور). لاهیجان در فاصله ۴۰ کیلومتراز مرکز استان گیلان واقع شده و بدلیل قرار گرفتن در کنار ارتفاعات سرسبز و دریا دارای آب و هوایی بسیار مطبوع می باشد. این شهرستان از شمال به دریای خزر و آستانه اشرفیه، از مشرق به لنگرود و رودسر، از جنوب به شهرستانهای رودبار و از مغرب به سیاهکل و آستانه اشرفیه محدود شده است. مساحت این شهرستان ۳/۵۸۴ کیلومتر مربع می باشد. در این شهرستان ۱۸۴ روستای دارای سکنه وجود دارد. لاهیجان تنها شهر و مرکز شهرستان است. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ کل جمعیت شهرستان لاهیجان ۱۶۸۸۲۹ نفر بوده که شامل ۵۵۱۹۰ خانوار می باشد. از این تعداد جمعیت ۹۷۶۹۸ نفر در شهرها و ۷۱۱۳۲ نفر در روستاها ساکن هستند. (سایت مراکز آمار ایران)
این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و رودبنه بوده، بخش مرکزی آن شامل شهر لاهیجان و پنج دهستان آهندان- بازکیاگوراب- لفمجان- لیالستان و لیل و بخش رودبنه شامل دو دهستان رودبنه و شیرجوپشت می‎باشد.
نقشه (۳-۱) موقعیت لاهیجان در استان و کشور

۳-۲٫ کلیات جغرافیایی ماسال

شهرستان ماسال در شمال غربی استان گیلان و در جنوب غربی منطقه تالش واقع گردیده است و از نظر موقعیت جغرافیایی بین۴۳، ۴۸ تا ۱۱ ۴۹ طول شرقی و ۱۵ ۳۷ تا  ۲۹ ۳۷ عرض شمالی قرار دارد (نقشه (۳-۲) موقعیت ماسال در استان و کشور). این شهرستان به مساحت ۵/۶۲۲ کیلومتر مربع از شمال به شهرستان رضوانشهر، از جنوب شرقی و مشرق به شهرستان صومعه سرا و جنوب به شهرستان فومن و از مغرب به استان اردبیل محدود است.
شهرستان ماسال با مرکزیت شهر ماسال در سال ۱۳۷۶ به عنوان شهرستان جدید از شهرستان تالش جدا گردید. بر اساس نتایج سرشماری عمومی سال ۱۳۸۶ شهرستان ماسال دارای ۲ بخش مرکزی شامل دهستان‎های حومه و ماسال و بخش شاندرمن با دهستانهای شیخ نشین و شاندرمن می باشد. شهرستان ماسال دارای ۱۰۸ آبادی است که از این تعداد آبادی ۹۸ آبادی دارای سکنه و ۱۰ آبادی خالی از سکنه می‎باشد. بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰ شهرستان ماسال دارای ۵۲۴۹۶ نفر جمعیت و ۱۴۹۹۳ خانوار است. از کل جمعیت این شهرستان ۱۹۱۸۲ نفر (۵۶۳۷ خانوار) ساکن در نقاط شهری و ۳۳۳۱۴ نفر (۹۳۵۶ خانوار) ساکن مناطق روستایی هستند. (مرکز آمار ایران، سرشماری ۱۳۹۰)
نقشه (۳-۲) موقعیت ماسال در استان و کشور

۳-۳٫ موقعیت جغرافیایی لاهیجان و ماسال